Anadolu Sağlık Merkezi Kalp Sağlığı Bölümü’nden Dr. Gürsel Ateş'ten, her zaman merak konusu olan “Kalp hastalıklarının cinsiyet bağlantısı” ile ilgili bilgiler aldık.

Yıllarca kalp hastalıkları erkek hastalığı olarak değerlendirilmiştir. Uzun yıllar boyunca erkeklerin daha fazla kalp krizi geçirmesi iş hayatındaki strese bağlanmıştır. Evde kalan eş daha stresten uzak bir ortamda yaşadığı ve daha düzenli bir hayat sürdüğü bu nedenle daha az risk taşıdığı düşünülmekteydi. Halihazırda bu düşünceler kaybolmuş değildir.

Ülkemizde toplam kalp hastalığının kadınlarda görülme sıklığı %7,3 erkeklerde ise %6,2’dir.
Kadınlarda özellikle hipertansiyon ve romatizmal kalp hastalıkları daha fazla görülmektedir. Koroner kalp hastalığının görünme oranı kadınlarda %3,5 erkeklerde ise %4,1 olarak bulunmuştur. Koroner kalp hastalığı riski kadınlarda bir nebze düşük olmasına rağmen zaman içinde bir miktar artış göstermektedir.

Çalışmakta olan kadınlar ile ev kadınları karşılaştırıldığında çalışan kadınların daha risk altında olmadıkları tam tersi ev kadınlarının daha riskli grup içinde olduğu görülmektedir. Yapılan araştırmalarda; ev kadınlarının daha fazla kilo sorunu olduğu, çalışanlara göre daha sedanter bir hayat sürdükleri, daha hipertansif oldukları, LDL ve trigliserid düzeylerinin daha yüksek olduğu bulunmuştur.

Kalp krizi geçiren hastalar arasında ağrının başlaması ile acil servise başvuru arasındaki süre erkek hastalarda kadın hastalara göre çok daha kısa sürmektedir. Bunun iki sebepi vardır.Birincisi erkekler kalp krizi riski taşıdıklarını bildikleri için hissettikleri ağrıyı daha çabuk kalp kaynaklı olabileceğini düşünmektedirler. İkinci olarak kadınlarda göğüs ağrısı biraz daha yaygın,omuzlara, boyna,kollara, karına ve hatta sırtına yayılır. Ağrı gelip giden tarzda, göğüste yanma hissi ya da sadece ağırlık hissi oluşması bilinen kalp krizinin şiddetli göğüs ağrısına benzememesindendir. Kadınlarda kalp krizini düşündüren semptomlar göğüs ağrısından çok, açıklanamayan anksiyete, bulantı, sersemlik,çarpıntı ve soğuk terlemedir. Kalp krizi geçirip bu semptomlarla acil servise başvuran kadın hastalar acil servislerde en değerli zamanları tanı konulabilmesi için kaybetmektedirler.

Koroner kalp hastalığı yönünden erkek ve kadın arasındaki farklar:

•Koroner kalp hastalığı görülme sıklığı erkeklere göre kadınlarda daha hızlı artmaktadır.

•Total kolesterol yüksekliği erkekler için daha önemli iken kadınlarda HDL daha önem arz eder. HDL düşüklüğü kadınlar için bağımsız risk faktörüdür.

•Trigliserid yüksekliği kadınlar için majör risk faktörüdür.

•Hipertansiyon iki cins içinde risk faktörüdür; fakat kadınlara koroner arter hastalığı için daha az etki eder.

•Sigara kullanımı her iki cins için çok önemli bir risk faktörüdür. Fakat sigara kullanma oranları son düzenlemelerle erkekler arasında azalmaya başlamasına rağmen kadınlarda özellikle genç kadınlar arasında artmaktadır. Sigara içen kadınlar aynı zamanda doğum kontrol hapı kullanmaları riski ileri derecede arttırmaktadır.

•Diabet kadınlar için daha ciddi bir risk faktörüdür.

•Menapoz kadınlar için önemli risk artışı getirir. Menapoz yaşı ortalama 47’e gerilemiştir. Hormon replasman tedavisinin koroner kalp hastalığından korunmada faydalı olduğu onaylanmamıştır. Hatta progesteron içeren replasman tedavisinin ciddi risk oluşturduğu tesbit edilmiştir.

•C-Reaktif protein her iki cins içinde risk faktörüdür. Hormon replasman tedavisi alırken CRP yüksekliği riski ciddi şekilde arttırır.